Bộ Tài chính lo ngại về rủi ro nợ công

Tại cuộc họp báo chiều ngày 25/5, đại diện Bộ Tài chính cho biết cơ bản đồng tình với nhận định của WB về việc nợ công có xu hướng tăng cao trong một

120 sinh viên tham gia “Học kỳ Sacombank 2018”
Mua một tặng một kèm ưu đãi độc quyền trên Shop VnExpress trong hôm nay
Tăng mật độ, xây dựng trái phép phải bổ sung nghĩa vụ tài chính

Tại cuộc họp báo chiều ngày 25/5, đại diện Bộ Tài chính cho biết cơ bản đồng tình với nhận định của WB về việc nợ công có xu hướng tăng cao trong một số năm vừa qua, đặc biệt là giai đoạn 2011 – 2015. Nợ công tăng nhanh trong giai đoạn này, chủ yếu là do bội chi ngân sách Nhà nước còn cao. Trong khi đó Chính phủ vẫn phải huy động vốn trái phiếu cho các công trình, dự án trọng điểm.

Trước đó, một báo cáo đánh giá chi tiêu công của Việt Nam do Ngân hàng thế giới (WB) công bố cuối năm 2017 đã chỉ ra, chi ngân sách đang tiếp tục tăng cao. Trong đó chi thường xuyên chiếm tỷ trọng ngày càng lớn (70% tổng chi ngân sách hàng năm, thậm chí có năm lớn hơn). Cùng với chi nuôi bộ máy, chi trả nợ cũng ngày càng tăng và trở thành gánh nặng lớn.

Bên cạnh đó, nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài của Việt Nam tiếp tục tăng lên. Dù Chính phủ vẫn đảm bảo trả nợ nhưng hệ số thanh toán trả nợ khá cao. Mặt khác, lãi suất vay ưu đãi từ các nhà tài trợ nước ngoài tăng lên làm tăng chi phí huy động vốn và nghĩa vụ trả nợ. Đại diện WB cho rằng, nếu xu hướng này vẫn tiếp diễn, Việt Nam sẽ phải đối mặt với những quan ngại nghiêm trọng về bền vững tài khóa.

Bộ Tài chính cho rằng nếu nợ công tiếp tục tăng trong những năm vừa qua thì có thể Việt Nam phải đối mặt với những rủi ro về tính bền vững nợ. Ảnh: Anh Quân

Bộ Tài chính cho rằng nếu nợ công tiếp tục tăng trong những năm vừa qua thì có thể Việt Nam phải đối mặt với những rủi ro về tính bền vững nợ.

Trong buổi họp báo, Bộ Tài chính thừa nhận, nếu nợ công tiếp tục tăng như một số năm qua thì có thể Việt Nam phải đối mặt với những rủi ro về tính bền vững nợ.

Từ năm 2016, cơ quan này đã đánh giá tổng thể về tái cơ cấu ngân sách nhà nước, từ đó báo cáo Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết về cơ cấu lại ngân sách nhà nước, quản lý nợ công đến năm 2020. Chính phủ, Bộ Tài chính cũng đã ban hành kế hoạch hành động cụ thể để triển khai.

Bộ Tài chính cũng lý giải, trong điều kiện còn thâm hụt ngân sách, đương nhiên nợ của Chính phủ sẽ tiếp tục tăng về giá trị tuyệt đối. Nghĩa vụ trả nợ gốc do đó cũng tăng lên. Mặt khác, trong giai đoạn 2011-2014, thị trường trái phiếu trong nước còn chưa phát triển, thanh khoản thị trường chưa cao nên Chính phủ phải huy động trái phiếu kỳ hạn ngắn, lãi suất cao dẫn đến áp lực trả nợ lớn.

Theo cơ quan này, thời gian gần đây, Chính phủ đã thành công trong việc giảm tốc độ tăng nợ công, kiểm soát và giảm dần bội chi ngân sách. Tỷ lệ nợ công trên GDP tính đến cuối năm 2017 đã giảm. Dư nợ công đến năm 2017 ở mức 61,4% GDP (năm 2016 là 63,8%), nợ Chính phủ ở mức 51,8% GDP (năm 2016 là 52,8%), trong giới hạn được Quốc hội cho phép.

Nợ được Chính phủ bảo lãnh cũng đã giảm, hiện bằng khoảng 9% GDP từ mức khoảng gần 12% trong một số năm qua.

Để kiểm soát tình trạng này, tới đây, Bộ Tài chính cho biết đầu tư từ nguồn vốn vay công chỉ tập trung cho các dự án quan trọng, kiểm soát tốc độ gia tăng dư nợ công thấp hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế và tỷ lệ trượt giá. Việc giải ngân vốn vay ODA, vay ưu đãi chỉ giới hạn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn. Hiện hạn mức được Quốc hội quy định không quá 300.000 tỷ đồng giai đoạn 2016-2020.

Nguyễn Hà